Özel Sezin Okulu Ortaokul Rehberlik Birimi, 6. sınıf öğrencileriyle esneklik, farkındalık ve uyum becerileri üzerine bir atölye düzenledi. Rehber Öğretmen Yeşim Kök, farklı eğitim paydaşlarına da ilham verebilecek atölyenin çıktılarını paylaştı. 

Özel Sezin Okulu Ortaokul Rehberlik Birimi tarafından öğrencilerin karşılaştıkları zorluklar, değişimler ve beklenmedik durumlar karşısında duygusal, bilişsel ve davranışsal esneklik gösterebilmelerini desteklemek amacıyla düzenlenen Esneklik Becerisi Atölyesi, kapsamlı bir gelişim çalışması olarak tasarlandı. Ortaokul Rehber Öğretmeni Yeşim Kök tarafından düzenlenen atölye; öğrencilerin tek bir çözüm yoluna takılıp kalmak yerine alternatif düşünme becerileri geliştirmelerini, uyum sağlama kapasitelerini fark etmelerini ve içsel kaynaklarını daha bilinçli kullanmalarını hedefledi.

Yeşim Öğretmen, Eğitim ve Ötesi Blog’a atölyenin tasarlanma amacını şöyle anlattı: “Şartlar değiştiğinde çocukların ilk tepkisi çoğu zaman aynı: ‘Olamaz… Şimdi ne yapacağım?’ Zorlukla yüzleşince bir anlığına donuyorlar. Fakat durup düşünmeyi öğrendiklerinde, yeni bir çıkış yolu bulabildiklerini görüyorlar. Bu atölyede onlara şunu göstermek istedim: Bir problemi bugün çözememen, onu asla çözemeyeceğin anlamına gelmez. Bazen sadece kendine daha esnek davranman, zihninde küçük bir kapı açman yeterlidir. Katı inançların nasıl engel oluşturduğunu; atölyelerde ‘yapabilirim’ deme cesareti geldiğinde aynı sorunun nasıl kolaylıkla çözülebildiğini birlikte deneyimledik. İşte bu farkındalık erken yaşta kazanıldığında, çocukların gelecekte karşılaşacakları her güçlükte yanlarında taşıyacakları en değerli beceriye dönüşüyor. Bunu desteklemek, her öğrencinin kendi potansiyeline inandığı; sevgi ve öz güvenle örülü bir yaşama hazırlar.” 

Kök İnançları Fark Etmek Neden Önemli?

Atölyenin ilk aşamasında öğrenciler, deneyimsel psikoloji uygulamalarıyla farklı durumlara içgüdüsel olarak nasıl tepki verdiklerini gözlemlediler. Günlük yaşamda karşılaşabilecekleri sorunlara verdikleri otomatik yanıtları fark ederken kendi algıları ve kök inançları üzerine derinleştiler. Bu süreçte öğrenciler, “Yeniliklere açık olmadığımı fark ettim.”, “Kendime yeterince güvenmediğimi gördüm.” ve “Yenilikleri kabulleniyorum ama kaygı duyuyorum.” benzeri içgörüler paylaşarak kişisel farkındalıklarını ifade ettiler. 

Atölyenin ikinci bölümünde öğrencilerden kalemi kaldırmadan bir ev çizmeleri istendi. Basit görünen bu egzersiz, kurallar değiştiğinde nasıl tepki verdiklerini, uyum sağlama biçimlerini ve yaratıcı çözüm üretme davranışlarını gözlemleme fırsatı sundu. Ayrıca esneklik kaslarının zorluk anında nasıl devreye girdiğini somut olarak deneyimlemelerini sağladı.

Ardından öğrenci ve süreç odaklı bir yaklaşımla çocukların kendi duygu durumlarının ve düşünce döngülerinin farkına varmaları desteklendi. Yeşim Hoca öğrencilere öz farkındalık ve problemlerle baş etme yeteneği üzerine basit, uygulanabilir ve yaşam becerilerine doğrudan katkıda bulunan önerilerini aktardı. Bu süreçte yetişkinlerin çocuklara nasıl destek olabileceğini dair tavsiyelerini paylaştı:

Çocuğun duygularını tanımasını ve isimlendirmesini destekleyin 

“Duygumu fark edersem, davranışımı seçebilirim.”

Çocukların zor bir durumda önce kendi duygularını tanıması ve isimlendirmesi kaygıyı azaltır, düşünme alanı açar ve davranışlarını bilinçli seçmelerine yardımcı olur.

Onu esnek düşünmeye teşvik edin

“Bu olmadıysa başka nasıl olabilir?”

Tek çözüm yoluna sıkışmak yerine seçenek üretmeyi öğrenmek, çocukların hem akademik hem sosyal hayatta karşılaştıkları belirsizlikleri yönetmelerini sağlar.

Öz yeterliliğini keşfetmesini sağlayın

“Ben bunu yapabilirim—daha önce yaptım.”

Öğrencilerin güçlü yanlarını hatırlaması, başarı anılarını zihinde yeniden canlandırması ve kendi kapasitelerine güvenmesi, kalıcı bir dayanıklılık oluşturur.

İhtiyaç duyarsa yardım isteyebileceğini söyleyin ve yanında olduğunuzu hissettirin

“Gerekirse destek istemek de bir beceridir.”

Çocuklara duygularını ifade etmeyi, ihtiyacını söylemeyi ve gerektiğinde destek istemeyi öğretmek; sosyal ilişkileri güçlendirir ve yalnızlık hissini azaltır.

Adım Adım İlerleme Stratejisi’ni uygulamasını destekleyin

“Büyük bir problemi küçük parçalara böl, bir yerden başla.”

Zorlu bir görevi yönetilebilir adımlara ayırmak; planlama, sabır, öz düzenleme ve başarı duygusunu destekleyerek öğrencilerin günlük yaşamda da daha etkin hareket etmelerini sağlar.

Ortaokul seviyesinde esneklik becerileri üzerine yapılacak benzer çalışmalar, öğrencilerin kendilerini tanımalarına, düşünce ve duygu süreçlerini daha iyi anlamalarına ve değişime daha güvenle yaklaşmalarına katkı sağlayacaktır.